Chiến dịch 500 ngày đêm – Hành trình tri ân bằng trách nhiệm, khoa học và sự chung tay của toàn xã hội

Tại xã Đăk Mar, Chiến dịch được triển khai đồng bộ theo kế hoạch của Ban Chỉ đạo các cấp với mục tiêu huy động sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị và toàn thể Nhân dân trong công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ. Đây không chỉ là nhiệm vụ của lực lượng quân đội hay các cơ quan chức năng, mà còn là trách nhiệm chung của mỗi tổ chức, mỗi địa phương và mỗi người dân trong việc gìn giữ ký ức lịch sử, tri ân những người đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc.

Hành trình tìm lại tên cho những người đã ngã xuống

Chiến tranh đã lùi xa hơn nửa thế kỷ nhưng vẫn còn hàng trăm nghìn liệt sĩ chưa tìm được nơi an nghỉ hoặc chưa xác định được danh tính. Mỗi ngôi mộ vô danh là một khoảng trống trong ký ức của gia đình, là nỗi mong ngóng chưa nguôi của những người mẹ, người vợ, người con vẫn đau đáu chờ một ngày được đón người thân trở về.

Xuất phát từ ý nghĩa thiêng liêng đó, Chiến dịch 500 ngày đêm được triển khai với nhiều nhiệm vụ trọng tâm: mở rộng công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ; rà soát, thu thập và chuẩn hóa dữ liệu về liệt sĩ, mộ liệt sĩ; thu nhận, lưu trữ và giám định ADN; xây dựng cơ sở dữ liệu phục vụ đối sánh, xác định danh tính; đồng thời đẩy mạnh rà phá bom mìn, vật nổ tại các khu vực từng là chiến trường nhằm bảo đảm an toàn cho quá trình tìm kiếm.

Những con số bước đầu cho thấy quy mô và hiệu quả của Chiến dịch. Tính đến ngày 26/7/2026, lực lượng làm nhiệm vụ đã tìm kiếm, quy tập được 1.491 hài cốt liệt sĩ, trong đó có 467 hài cốt trong nước, 174 hài cốt tại nước bạn Lào và 850 hài cốt tại Campuchia. Đặc biệt, nhiều mộ liệt sĩ tập thể đã được phát hiện, mở ra hy vọng xác định danh tính cho nhiều gia đình đã chờ đợi hàng chục năm.

Song song với đó, công tác ứng dụng khoa học công nghệ được đẩy mạnh. Hơn 80 nghìn mộ liệt sĩ đã được lấy mẫu phục vụ giám định ADN; hàng chục nghìn mẫu ADN của thân nhân liệt sĩ đã được thu nhận và đưa vào cơ sở dữ liệu quốc gia để phục vụ đối sánh. Việc ứng dụng công nghệ sinh học hiện đại đang mở ra cơ hội lớn trong việc trả lại tên tuổi cho những người đã anh dũng hy sinh, điều mà trước đây gần như không thể thực hiện bằng các phương pháp truyền thống.

Mỗi người dân là một "nhân chứng lịch sử"

Một trong những điểm đặc biệt của Chiến dịch là phát huy sức mạnh của toàn xã hội. Nhiều thông tin quý giá về nơi chôn cất liệt sĩ không còn nằm trong hồ sơ lưu trữ mà được lưu giữ trong ký ức của các cựu chiến binh, nhân chứng lịch sử, người cao tuổi hoặc chính những người dân từng sinh sống tại các địa bàn diễn ra chiến sự.

Chính vì vậy, công tác tuyên truyền, vận động Nhân dân được xác định là một trong những nhiệm vụ trọng tâm. Mỗi thông tin về một địa danh cũ, một sơ đồ chôn cất, một kỷ vật, một câu chuyện được kể lại đều có thể trở thành manh mối quan trọng giúp cơ quan chức năng khoanh vùng, xác minh và tổ chức tìm kiếm.

Tại xã Đăk Mar, các hoạt động tuyên truyền sẽ được triển khai thường xuyên thông qua hệ thống truyền thanh cơ sở, các cuộc họp thôn, sinh hoạt của các tổ chức chính trị - xã hội, đồng thời lồng ghép trong các phong trào "Đền ơn đáp nghĩa", giáo dục truyền thống cách mạng và các hoạt động tri ân người có công.

Cùng với công tác tuyên truyền, địa phương sẽ tổ chức rà soát hồ sơ liệt sĩ, cập nhật dữ liệu, thống kê thân nhân liệt sĩ chưa xác định được danh tính, phối hợp với các cơ quan chuyên môn xác minh thông tin và chuẩn bị đầy đủ các điều kiện để phối hợp thực hiện nhiệm vụ khi có yêu cầu.

Trách nhiệm hôm nay đối với lịch sử

Chiến dịch 500 ngày đêm không chỉ dừng lại ở việc tìm kiếm hài cốt liệt sĩ mà còn thể hiện sự chuyển mình trong công tác tri ân bằng việc kết hợp giữa trách nhiệm chính trị, sự tham gia của cộng đồng và thành tựu của khoa học công nghệ.

Việc xây dựng cơ sở dữ liệu ADN quốc gia, chuẩn hóa thông tin liệt sĩ, ứng dụng công nghệ số trong quản lý hồ sơ hay mở rộng hợp tác tìm kiếm tại Lào và Campuchia đều cho thấy quyết tâm của Đảng, Nhà nước và các lực lượng chức năng trong việc không để sự hy sinh của các anh hùng liệt sĩ bị lãng quên.

Đối với mỗi địa phương, trong đó có xã Đăk Mar, việc hưởng ứng Chiến dịch không chỉ góp phần hoàn thành một nhiệm vụ chính trị mà còn là dịp để giáo dục truyền thống yêu nước, bồi đắp lòng tự hào dân tộc, nâng cao trách nhiệm của cán bộ, đảng viên và các tầng lớp Nhân dân đối với công tác đền ơn đáp nghĩa.

Mỗi thông tin được cung cấp, mỗi nhân chứng được kết nối, mỗi địa điểm được xác minh đều có thể giúp thêm một gia đình tìm lại người thân sau nhiều thập kỷ mong mỏi. Đó cũng chính là ý nghĩa lớn nhất của Chiến dịch 500 ngày đêm – hành trình trả lại tên cho những người đã ngã xuống và tiếp tục viết nên truyền thống nhân văn sâu sắc của dân tộc Việt Nam bằng trách nhiệm của thế hệ hôm nay.